دلایل ایجاد جوملا و جدایی از پروژه Mambo
- محمد علایی
- منتشر شده در
- زمان خواندن 2 دقیقه
پیشینه پروژه Mambo: آغازگر عصری جدید در CMS
Mambo در سال ۲۰۰۰ به عنوان یکی از اولین سیستمهای مدیریت محتوا متنباز شروع به کار کرد. این پروژه بر پایه زبان PHP و پایگاه داده MySQL ساخته شد و به سرعت مورد استقبال قرار گرفت، به دلیل اینکه به کاربران اجازه میداد بدون نیاز به دانش برنامهنویسی، سایتهای جامع و پویا ایجاد کنند. شرکت Miro که یک شرکت نرمافزاری در استرالیا بود، حمایت مالی و مدیریتی اصلی این پروژه را بر عهده داشت.
Mambo به دلیل سادگی، انعطافپذیری و قابلیت توسعه یکی از رقبای اصلی در بازار CMSها شناخته میشد و در کنار پروژههایی مانند WordPress حضور داشت.
مشکلات اساسی در پروژه Mambo
با رشد پروژه و اضافه شدن تعداد زیادی توسعهدهنده و کاربر، مسائل جدیدی پدید آمد که در نهایت به جدایی منجر شد:
۱. اعمال کنترل مرکزی و محدودیتهای مجوز نرمافزاری
شرکت Miro تمایل داشت کنترل بیشتری روی حقوق استفاده، توزیع و توسعه نرمافزار داشته باشد. آنها تغییراتی در مجوز نرمافزاری اعمال کردند که به نوعی حقوق جامعه توسعهدهندگان و کاربران برای استفاده آزاد از کد را محدود میکرد. طبق این مجوز، توسعهدهندگان باید از سیاستهای شرکت پیروی میکردند و شرکت حق داشت تصمیمات کلان درباره پروژه بگیرد. این موضوع مخالف فلسفه اصلی نرمافزارهای متنباز بود که آزادی کامل در توسعه و به اشتراکگذاری کد را برقرار میکند.
۲. عدم شفافیت و مشارکت غیر دموکراتیک در مدیریت پروژه
توسعهدهندگان اصلی و اعضای جامعه احساس میکردند که تصمیمات مهم بدون مشورت و رایگیری از جامعه گرفته میشود و نقش آنها در هدایت پروژه بسیار محدود است. این وضعیت منجر به احساس بیاعتمادی و سرخوردگی شد و باعث شد که تعدادی از اعضای تیم احساس کنند نمیتوانند سهم واقعی خود در توسعه پروژه داشته باشند.
۳. عدم انعطافپذیری در توسعه و تغییرات مهم در پروژه
بسیاری از توسعهدهندگان خواهان ایجاد تغییرات و اضافه کردن قابلیتهای جدید بودند که سیاستهای شرکت Miro مانع سریع انجام این تغییرات میشد. این محدودیتها رشد پروژه را کند و دشوار کرد.
تولد جوملا: هنگامهای برای آزادی و همکاری
در نتیجه تضادهای پیش آمده، در آگوست ۲۰۰۵، گروهی از توسعهدهندگان اصلی و اعضای کلیدی پروژه Mambo تصمیم گرفتند پروژهای جدید و مستقل ایجاد کنند که در آن اصول واقعی نرمافزار متنباز اجرا شود. این پروژه نام «جوملا» را گرفت که از واژه سواحیلی «Jumla» به معنای «همه با هم» برگرفته شده است.
جوملا با هدف ایجاد یک پلتفرم واقعاً آزاد، قدرتمند و قابل توسعه راهاندازی شد؛ جایی که همه اعضای جامعه بتوانند در تصمیمگیریها شرکت کنند و بدون محدودیت کد را توسعه داده و توزیع کنند.
پیامدهای جدایی و اهمیت جوملا در دنیای فناوری
۱. رشد سریع جامعه کاربری و توسعهدهندگان
جوملا به سرعت توانست توجه توسعهدهندگان و کاربران زیادی را جلب کند. این پروژه طیف وسیعی از افزونهها، قالبها و مستندات آموزشی را ایجاد نمود که سبب شد کاربران با هر سطح دانشی بتوانند از آن استفاده کنند.
۲. تثبیت جایگاه جوملا در بازار سیستمهای مدیریت محتوا
جوملا در زمینه قابلیتهای سفارشیسازی، پشتیبانی از چند زبان، مدیریت کاربران و ساختار ماژولار توانست جایگاه ویژهای بین CMSها به دست آورد و اکنون تبدیل به الگویی برای مدیریت پروژههای متنباز شده و اهمیت داشتن جامعه فعال و مشارکتکننده را بیش از پیش آشکار کرده است.
فرجام پروژه Mambo
شرکت Miro به حمایت خود از پروژه Mambo ادامه داد و نسخههای جدیدی را منتشر کرد. آنها تلاش داشتند با حفظ مالکیت و کنترل پروژه، آن را به عنوان یک محصول تجاری هرچه بیشتر توسعه دهند اما با توجه به جدایی دسته بزرگی از توسعهدهندگان اصلی و انتقال توجه جامعه متنباز به جوملا، محبوبیت Mambo به تدریج کاهش یافت. بسیاری از کاربران و توسعهدهندگان به سمت جوملا مهاجرت کردند چرا که جوملا آزادی عمل و امکانات بیشتری را ارائه میداد.
پس از مدتی، Mambo به سمت ارائه نسخههای حرفهای و تجاری با پشتیبانی رسمی بیشتر رفت تا به حفظ کسب و کار خود بپردازد. این سیاست باعث شد کمتر مورد توجه جامعه متنباز قرار گیرد و بیشتر به یک محصول نرمافزاری تجاری تبدیل شود اما اکثر فعالیتهای جامعه حول و حوش جوملا و پروژههای متنباز مشابه دیگر متمرکز شد. در نتیجه، به تدریج پروژه متنباز Mambo فعالیت کمتری از خود نشان داد و پس از سالها توسعه محدود، روند توسعه آن تقریباً متوقف شد.
در کل، پروژه Mambo به عنوان نقطه شروع و پایه شکلگیری جوملا نقش مهمی داشت، اما با محدود شدن آزادیهای توسعه و مدیریت مرکزی، نتوانست جایگاه خود را در عرصه نرمافزارهای متنباز حفظ کند و جوملا توانست میراث آن را ادامه دهد و با همکاری جامعه به رشد و پیشرفت چشمگیری دست یابد.